یکی از نگرانیهای ذهنی و روانی که جنگ طولانیمدّت میتواند برای کشور ایجاد کند، وضعیتِ اداره معیشت و زندگی آحاد جامعه در وضعیت جنگی است. بهخصوص، با نظر به اینکه در دنیای امروز، معیشت جوامع، یکی از سلاحهای جنگی برای تسلیم کردن کشورها در عرصه نظامی و سیاسی محسوب میشود. ارزیابی وضعیت جمهوری اسلامی از نظر اداره امور معیشت و نظم زندگی در ایران، یکی از متغیّرهای کلیدی برای ارزیابی امکان ادامه جنگ توسط ایران به حساب میآید.
به طور کلّی بسترهای سختافزاری و نرمافزاری جمهوری اسلامی برای اداره زندگی مردم در جنگ طولانیمدت مهیّا و فراهم است. گستردگی جغرافیایی یک نعمت خدادادی است که امکان اختلال فراگیر در زندگی عموم جامعه را از دشمن میگیرد. دشمن میتواند ضربههای نقطهای وارد نماید، امّا گستردگی جغرافیای ایران از شدّت ضربات دشمن میکاهد. از سوی دیگر، دولت جمهوری اسلامی از ماهها قبل احتمال این حمله را میداده و تدابیری برای تأمین و امنیت ارزاق عمومی اندیشیده که در شرایط جنگِ طولانیمدت بتواند از عهده اداره کشور برآید. همچنین نظام حکمرانی کشور برای سناریوهای مختلف در زمینه تخریب زیرساختهای اولیه زندگی آمادگی دارد.
نکته حائز اهمّیتی که آمادگی جمهوری اسلامی برای مقابله با سناریوهای مختلف دشمن برای ضربهزدن به زندگی مردم را ترسیم میکند، تجربه نظام حکمرانی کشور در جنگ تحمیلیِ هشتساله و دوازدهروزه و همچنین پانزده سال اداره کشور در شرایط تحریم اقتصادی است. این تجربیات، موجب میشود کشور در برخورد با چالشهای احتمالی، دچار بحران نشود و با انعطافپذیری بتواند از چالشها عبور کند. به عنوان مثال، دشمن تلاش میکند صداوسیما را مورد هدف قرار دهد، امّا صداوسیمایی که تجربه جنگ ۱۲ روزه را از سر گذرانده، تدبیرهای لازم برای سرپا بودنِ آنتن تلویزیون در صورت مورد هدف قرارگرفتن برخی بخشهای صداوسیما را اندیشیده است؛ یا بسترهای حداقلی برای اینترنت ملّی در کشور وجود دارد که در شرایط قطعی اینترنت بینالمللی برای تبادل اطلاعات میتوان بر آن تکیه کرد. امّا از همه اینها مهمتر زیرساخت اجتماعی و نرمافزاری است که در متن سبک زندگی جامعه ایران وجود دارد؛ جامعه ایران در آزمونهای متعدّدی نشان داده که در وضعیت بحرانی، قدرت ابتکار و بازسازی خلاقانه مدیریت زندگی خودش را دارد.
