اسفند ۲۴, ۱۴۰۴

ایرانیان تجربه دفاع مردمی را در تجربه جنگ هشت‌ساله و تداوم تحریم‌ها به دست آورده‌اند. کشور ایران هرگز به دنبال کشورگشایی و جنگ‌افروزی نبوده، اما همواره تأکید کرده است که در برابر هرگونه تجاوز، از خود و ارزش‌هایش دفاع خواهد کرد. دفاع، یک امر مشروع و مقبول در تمام نظام‌های حقوقی و اخلاقی دنیاست و جامعه ایرانی نیز در مواجهه با خواسته‌های نامشروع و خصمانه هر متجاوزی، از خود دفاع می‌کند.
مسئله اصلی در مواجهه جامعه با تجاوز و تهدید مستقیم خارجی، خودِ تهدید نیست، بلکه نحوه فهم و روایت دفاع است. هنگامی که دفاع به‌عنوان واکنش پس از ضربه، صبر در برابر فشار یا تحمل ناگزیر رنج معنا می‌شود، جامعه به‌تدریج منفعل می‌شود؛ تصمیم‌ها به تعویق می‌افتد، کنش‌ها معلق می‌ماند و زندگی اجتماعی در حالت انتظار، منجمد می‌شود. این فهم، دفاع را از یک منطق فعال به یک وضعیت منفعل در شرایط اضطراری تقلیل می‌دهد.

مواجهه کنترل شده ایران و دشمن آمریکایی- صهیونیستی وارد فاز یکسره کردن تکلیف شده است. هرآنچه دو طرف این جنگ از آن پرهیز می‌کردند، اکنون روی زمین تحقق پیدا کرده و جنگ وارد مرحله بدون بازگشت خود شده است. طبیعی است که مصالحه و آتش‌بس از هریک از دو طرف برای کسب فرصت، جهت زدن ضربه‌های سنگین بعدی است.
اخراج آمریکا از منطقه و نابودی اسرائیل دو هدف واضحی است که رهبر شهیدمان صراحتاً ذکر کرده‌اند. این جنگ نقطه اوج منحنی وصول به این دو هدف راهبردی است که مقدمات و امکانات برای تحقق این هدف را رهبر شهیدمان در بیش از سه دهه برایمان مهیا ساخت تا بتوانیم با افتخار به آن قله نائل آییم.

رهبر شهید انقلاب در آخرین سخنرانی‌ها و بیاناتی که در هفته‌های پایانی عمر شریف خود داشتند، چند بار تعبیر «بلعیدن ایران» را به عنوان هدف اصلی آمریکا ذکر کردند. در همین چهارچوب باید جنگی را که در میانه آن قرار داریم تحلیل کنیم. تبیینی که در ذیل کلان‌روایت «بلعیدن ایران» از نقشه دشمن می‌توان ارائه داد، توضیحِ فرایند طراحی‌شده دشمن برای دستیابی به این هدف است. الگوی حملات آمریکا و رژیم صهیونی، از یک سو معطوف به نابودی زیرساخت‌های نظامی کشور -اعم از زیرساخت‌های موشکی و نیروی دریایی- است که بازوان آفندی جمهوری اسلامی محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، این حملات، ستادهای امنیتی – اطلاعاتی و انتظامی کشور را نشانه گرفته است که حتّی شاملِ برخی نواحی بسیج شهری و برخی کلانتری‌ها هم می‌شود. به نظر می‌رسد دشمن در تلاش است که با ضربه‌زدن به بخش ستادی نهادهای تأمین امنیت داخلی، امکان سازماندهی نیروهای امنیتی و انتظامی و توان هماهنگی عملیاتی را از این نهادها سلب کند و از این طریق، کشور را در برخورد با اغتشاشات در جنگ‌های شهری دچار فرسایش کند.

در هرگونه درگیری گسترده نظامی میان ایران و قدرت‌هایی مانند ایالات متحده و اسرائیل، صرفاً توان نظامی و تجهیزات تعیین‌کننده نیست. یکی از حیاتی‌ترین متغیرها، سقف مقاومت و همراهی مردمی است. این سقف، که بازتاب‌دهنده میزان تحمل سختی‌ها، پذیرش فداکاری‌ها و عمق تعهد جامعه به اهداف ملی است، مستقیماً بر دوام و کیفیت هرگونه پیروزی قابل حصول سایه می‌افکند.
سطح مطالبات و انتظارات عمومی در جامعه، به مثابه یک کاتالیزور عمل می‌کند. اگر مطالبات حداکثری (مانند حفظ تمامیت ارضی، لغو کامل تحریم‌ها، یا تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه‌ای و …) در اوج اجماع ملی قرار گیرد، سقف مقاومت نیز به تبع آن بالا می‌رود.

ریشه پیروزی رهبری جمهوری اسلامی در مقابل قدرت‌های دنیا در دانش و تجربه مدیریتی او نیست. چه بسیار افراد باتجربه که به دلیل پیروی از دستوارت شیطان، جامعه‌ای را به نابودی و اسارت کشانده‌اند. دانش و تجربه تحصیل‌کردگان رشته‌های مدیریت راهبردی و سیاست‌مداران، با تجربه‌های گسترده در دنیا قدرت ایستادگی مقابل رهبری ایران را ندارد. ریشه این امر به قدرت اعجاب‌انگیز «دستورات خدا» باز می‌گردد.

انتخاب جانشین رهبری، سرنوشت‌سازترین رویداد در ساختار سیاسی ایران است. در این انتخاب، معیار تجربه عملیاتی در دستگاه حاکمیت و آشنایی عمیق با سبک و رویه امامین انقلاب یک ضرورت راهبردی است. این ضرورت بر چند اصل کلیدی استوار است: ۱)رهبری در جمهوری اسلامی، تنها یک مقام معنوی یا فقهی نیست؛ بلکه رهبری یک دستگاه عظیم پیچیده است. فردی که سابقه کار مستقیم با وزارتخانه‌ها، نهادهای اطلاعاتی، قضایی یا نظامی را داشته باشد، درک عمیقی از چالش‌های اجرایی، جریان‌های درونی و گره‌های اداره کشور خواهد داشت.

ایران در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر خود قرار دارد که نیازمند نوعی بلوغ سیاسی و اجتماعی فراتر از مرزبندی‌های سیاسی است و مردم ما واجد این بلوغ سیاسی شده‌اند که در این شرایط، گرفتار دوقطبی‌های سیاسی نشده و هویت ملی و منافع ملی را بر هرگونه وابستگی حزبی یا جناحی ترجیح می‌دهند. این گذار از حمایت باواسطه احزاب به حمایت بدون واسطه، نشانه رشد آگاهی عمومی نسبت به ساختارهای قدرت و درک عمیق‌تر مردم از پیچیدگی‌های حکمرانی است.

انتخاب حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان رهبری نقطه‌ی عطف تاریخی بود که مسیر ایران را به سوی استقلال و اقتدار بیشتر هموار کرد. این انتخاب هوشمندانه، نشان‌دهنده‌ی عمق بینش، دقت و کارآمدی ساختار مجلس خبرگان است.

شهادت مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در حملات اخیر، اگرچه ضایعه‌ای عظیم برای ایران بود، اما آزمونی بی‌سابقه برای نشان دادن استحکام ساختار نظری جمهوری اسلامی نیز به شمار می‌رود. در ساعات اخیر و در میان بهت و آشفتگی رسانه‌های جهانی، یک نکته از اظهارات مقامات آمریکایی خودنمایی می‌کند و آنهم اینکه واشنگتن به‌جای تمرکز بر تضعیف یا انکار جایگاه رهبری، به دنبال گزینه‌هایی برای تصدی آن است.